ตรวจชุดสีสำหรับคนตาบอดสี

ใส่สีที่คุณใช้อยู่ แล้วระบบจะเทียบทุกคู่ของสีเหล่านั้นในแบบที่ตาบอดสีสามชนิดมองเห็น และบอกว่าคู่ไหนที่กลายเป็นสีเดียวกันไปแล้ว เครื่องมือส่วนใหญ่หยุดแค่แสดงภาพจำลองแล้วปล่อยให้คุณเพ่งสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ เอาเอง ทั้งที่คำถามจริงคือสองสีนี้แยกออกจากกันไหม ซึ่งเป็นคำถามที่มีคำตอบ ผู้ชายประมาณ 1 ใน 12 คนมีภาวะตาบอดสีในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง และชุดสีของกราฟที่ใช้กันมากที่สุดในโลกก็คือแดงกับเขียวที่มีความหมายตรงข้ามกัน

ชุดสีข้างล่างคือแดง เหลือง เขียว ซึ่งเป็นชุดที่ใช้กันมากที่สุดและพังหนักที่สุด ลองเปลี่ยนสีดู คำตอบจะตามมาทันทีขณะพิมพ์

1
2
3
4

ชุดสีของคุณ ในสายตาสามแบบ

สายตาปกติ

สิ่งที่คนส่วนใหญ่เห็น

ตาบอดสีแดง

Protanopia · สีแดงดูมืดลง พบราว 1 ใน 100 ของผู้ชาย

ตาบอดสีเขียว

Deuteranopia · แดงกับเขียวรวมเป็นสีเดียว พบราว 1 ใน 90 ของผู้ชาย

ตาบอดสีน้ำเงิน

Tritanopia · น้ำเงินกับเหลืองรวมกัน พบน้อยมาก และพบในผู้หญิงพอ ๆ กัน

คำถามที่พบบ่อย

สีของฉันถูกส่งไปไหนไหม

ไม่ ทุกอย่างทำงานในแท็บนี้ขณะที่คุณพิมพ์ นโยบายความปลอดภัยของเว็บกำหนด connect-src ‘none’ เบราว์เซอร์จึงบล็อกการเรียกเครือข่ายจากหน้านี้ ต่อให้โค้ดอยากส่งอะไรออกไปก็ส่งไม่ได้

ตัดสินยังไงว่าสองสีนี้ยังแยกออกจากกัน

ด้วยการวัดว่าสองสีห่างกันแค่ไหน แล้วจำลองภาวะตาบอดสี แล้ววัดใหม่อีกครั้ง การวัดใช้ระยะทางในระบบสี CIE Lab ซึ่งถูกออกแบบมาให้ระยะทางที่เท่ากันดูต่างกันเท่ากัน ต่ำกว่าราว 10 คือเป็นสีเดียวกัน ระหว่าง 10 ถึง 20 คือกรณีไฟจราจร ยังไม่เหมือนกันเป๊ะแต่ใกล้เกินกว่าจะให้เป็นสิ่งเดียวที่แยกเส้นสองเส้นในกราฟ เกิน 20 ขึ้นไปถือว่าต่างกันอย่างปลอดภัย

ทำไมแดงกับเขียวยังแยกออกใน protanopia แต่ไม่แยกใน deuteranopia

เพราะสองอย่างนี้ไม่ใช่ภาวะเดียวกัน คนที่เป็น deuteranopia ขาดเซลล์รับสีเขียว จึงเห็นแดงกับเขียวเป็นสีเดียวกัน ส่วนคนที่เป็น protanopia ขาดเซลล์รับสีแดง ซึ่งเป็นเซลล์ที่แบกความสว่างของสีแดงไว้เกือบทั้งหมด สีแดงจึงไม่ได้กลายเป็นเขียวสำหรับเขา แต่กลายเป็นสีที่มืดลง ทำให้ยังเหลือความต่างด้านความสว่างให้ใช้ได้อยู่ นี่เป็นความต่างที่มีจริง หน้านี้จึงรายงานแยกกัน แทนที่จะยุบรวมเป็นคำว่าตาบอดสีแดงเขียวเฉย ๆ

ถ้าคู่สีพังแล้วต้องแก้ยังไง

ให้ต่างกันที่ความสว่าง ไม่ใช่ต่างแค่เนื้อสี เพราะไม่มีภาวะไหนในสามแบบนี้ที่กระทบความสว่างของสี สองสีที่ความสว่างต่างกันจึงแยกออกจากกันได้ในทุกแบบ น้ำเงินเข้มคู่กับเหลืองอ่อนใช้ได้กับทุกคน ส่วนแดงกลาง ๆ คู่กับเขียวกลาง ๆ ใช้ไม่ได้กับใครเลย และนอกจากนั้นอย่าให้สีเป็นสัญญาณเดียว ควรเพิ่มรูปทรง ป้ายกำกับ ลายเส้นประ หรือเขียนกำกับไว้ที่เส้นนั้นตรง ๆ

ภาพจำลองนี้มาจากไหน

มาจากเมทริกซ์ที่ Machado, Oliveira และ Fernandes เผยแพร่ไว้เมื่อปี 2009 ที่ระดับรุนแรงเต็มที่ และคำนวณในปริภูมิแสงเชิงเส้น ไม่ใช่เอาไปคูณกับค่าไบต์ sRGB ตรง ๆ การใช้ชุดที่เผยแพร่แล้วเป็นความตั้งใจ เพราะคนที่ตรวจชุดสีที่นี่แล้วไปตรวจซ้ำที่อื่นไม่ควรได้คำตอบคนละอย่าง

ภาพจำลองเท่ากับสิ่งที่เขาเห็นจริงไหม

ไม่เท่า และควรพูดตรง ๆ เมทริกซ์เหล่านี้จำลองภาวะที่เซลล์รับสีชนิดหนึ่งขาดหายไปทั้งหมด แต่ภาวะตาบอดสีส่วนใหญ่คือเซลล์ที่ความไวเพี้ยนไป ไม่ใช่หายไป และมีความรุนแรงหลายระดับ ภาวะที่ขาดหายทั้งหมดเป็นกรณีที่หนักที่สุด ชุดสีที่ผ่านกรณีนี้จึงผ่านกรณีที่เบากว่าด้วย นี่คือเหตุผลที่การตรวจกับกรณีหนักสุดยังมีประโยชน์ ถึงแม้จะไม่ใช่สิ่งที่คนส่วนใหญ่เห็นจริง

เรื่องนี้กระทบคนมากแค่ไหน

ราว 1 ใน 12 ของผู้ชาย และ 1 ใน 200 ของผู้หญิง สำหรับชนิดแดงเขียวซึ่งถ่ายทอดผ่านโครโมโซม X ส่วน tritanopia พบน้อยกว่ามากและพบในสองเพศเท่า ๆ กัน ถ้าหน้าเว็บหนึ่งมีคนเข้าพันคน นั่นคือหลายสิบคนที่อ่านกราฟแดงคู่เขียวไม่ได้ และจะไม่มีสักคนเขียนมาบอกคุณ